Karar Kriterleri
| Kontrol sırası | Karar ölçütü |
|---|---|
| 1 | Bağımlı değişken sayısal ve ortalama karşılaştırmasına uygunsa ANOVA ailesi anlamlı hale gelir. |
| 2 | Üç veya daha fazla bağımsız grup varsa tek yönlü ANOVA, aynı katılımcılarda tekrarlı ölçüm varsa tekrarlı ölçümler ANOVA değerlendirilir. |
| 3 | Normallik, varyans homojenliği, uç değer ve örneklem büyüklüğü birlikte okunmadan test adı kesinleştirilmez. |
| 4 | Anlamlı fark bulunursa post-hoc test, etki büyüklüğü ve güven aralığı rapor planına eklenir. |
Kaynaklar: IBM SPSS - One-Way ANOVA, UCLA OARC - Choosing the correct statistical test, APA - Journal Article Reporting Standards for Quantitative Research
İşlenmiş Uygulama Örneği
Kaynak: IBM SPSS - One-Way ANOVA Options
Raporlama Örneği
Raporlama dili şu şekilde kurulabilir: 'Gruplar arasındaki ortalama fark tek yönlü ANOVA ile incelendi. Varsayım kontrollerinden sonra test sonucu anlamlı bulunursa post-hoc karşılaştırmalar ve eta-kare etki büyüklüğü tabloya eklendi.' Bu ifade, yalnızca p değerini değil karar yolunu da görünür yapar.
Kaynaklar: SHSU mirror - APA 7 Numbers and Statistics Guide, APA - Journal Article Reporting Standards for Quantitative Research, CGU - APA 7 Formatting Checklist
Sık Yapılan Hatalar
- İki grup için ANOVA kullanıp sonucu gereksiz karmaşık hale getirmek.
- Post-hoc seçimini varyans homojenliği sonucundan bağımsız yapmak.
- Etki büyüklüğü veya grup ortalamalarını vermeden yalnızca anlamlılık yazmak.
Kaynaklar: IBM SPSS - One-Way ANOVA, IBM SPSS - One-Way ANOVA Options, APA - Journal Article Reporting Standards for Quantitative Research
Uygulama Notu
ANOVA sonucunu yorumlarken önce genel testin hangi soruya cevap verdiği açıklanmalı, ardından yalnızca araştırma hipoteziyle ilişkili grup karşılaştırmalarına geçilmelidir. Post-hoc sonuçları ana analizden kopuk bir tablo listesi olarak değil, ortalama farkları ve güven aralıklarıyla birlikte okunmalıdır. Böylece istatistiksel anlamlılık ile araştırma açısından önemli fark aynı şeymiş gibi sunulmaz.
Kaynaklar: IBM SPSS - One-Way ANOVA Options, APA - Journal Article Reporting Standards for Quantitative Research, SHSU mirror - APA 7 Numbers and Statistics Guide
Uygulama Kontrol Listesi
- Grup sayısını, bağımlı değişken türünü ve hipotez yönünü netleştirin.
- Her grup için betimsel istatistikleri ve uç değer kontrolünü hazırlayın.
- Sonuç tablosunda test istatistiği, serbestlik derecesi, p değeri ve etki büyüklüğünü birlikte verin.
Kaynaklar: IBM SPSS - One-Way ANOVA, UCLA OARC - Choosing the correct statistical test, APA - Journal Article Reporting Standards for Quantitative Research